+21 °С
Болотло
Новости
7 Август 2020, 12:40
Көлөп йәшәргә кәрәк!
Көлөү ғүмерҙе оҙайта, тигәнде ишеткәнегеҙ барҙыр. Шатлыҡ тойғоһоноң сәләмәтлеккә һәм кәйефкә ыңғай йоғонтоһо фән тарафынан раҫланғанмы, әллә был сираттағы уйҙырма ғынамы? Кешегә көлөү ниңә кәрәк?
Әлбиттә, юморһыҙ тормош күңелһеҙ, хатта стресҡа еткереүе ихтимал, ә стресс үҙ йәһәтендә төрлө сирҙәрҙең сәбәпсеһе булыуы мөмкин. Күптәр көлөүҙең дауалау үҙенсәлектәре тураһындағы фекерҙең фәнни нигеҙе барлығын башына ла килтермәй.
Ғалимдар әйтеүенсә көлөү кәйефте күтәреүҙән тыш, төрлө сир-сырхауҙан да аялай. Был мәлдә организмда ауыртыуҙы баҫа торған матдәләр барлыҡҡа килә. Өҫтәүенә ысын күңелдән көлөү позитив тойғоларҙы тергеҙә, шулай уҡ кешеләр араһында бәйләнеш булдырырға ярҙам итә.
Көлөү бөтә органдарҙың функцияһына ыңғай тәьҫир итә. Мәҫәлән, көлгәндә ғәҙәттәге бер литр һауа урынына литр ярым һауа һулайбыҙ. Тимәк, организм кислород менән көслөрәк һәм тиҙерәк туйына. Тын алыу, йөрәк ҡыҫҡарыу йышлығы яҡшыра, ваҡытлыса артериаль ҡан баҫымы күтәрелә. Һөҙөмтәлә ҡан тамырҙар буйлап шәберәк йөрөй башлай, һәм организм кислород менән нығыраҡ байый. Көлгәндә ҡабырғалар һәм ҡорһаҡ мускулдары хәрәкәткә килә, ҡорһаҡтан йөрәк йүнәлешенә табан ҡан әйләнеше яҡшыра, бит мускулдары әүҙемләшә. Өҫтәүенә организмда эндорфиндар, йәғни бәхет гормондары етештереү арта. Был матдәләр теш, баш һәм мускулдар ауыртыуын баҫыуға һәләтле. Көлөү тәнде йомшарта, көсөргәнеште һәм стресты бөтөрә. Ғалимдар иҫәпләүенсә, ун минут дауамында көлөү 50 килокалорияны яндырыуға булыша.
Ғөмүмән, шатлыҡ тойғоһо ауыртыныуҙы кәметә һәм уңайһыҙлыҡтарҙы еңелерәк кисерергә ярҙам итә. Бәхет гормондары ауыртыуҙы баҫыусы тәбиғи матдә кеүек тәьҫир итеп, еңелсә эйфория тыуҙырыуға һәләтле. Инфаркттарҙы һәм башҡа кардиологик проблемаларҙы иҫкәртеү өсөн дә файҙалы, баш мейеһе эшмәкәрлеген яҡшырта, яңы нейрондар барлыҡҡа килеүенә булыша, ти белгестәр.
Шуныһы ҡыҙыҡ, тойғоларҙың төрлө төрҙәре баш мейеһенең төрлө өлөштәрен ҡуҙғыта. Мәҫәлән, шаяртыу ҡатыш еңелсә юмор менән әсе көлөүҙең тәьҫире төрлөсә. Әммә икеһе лә мейе өсөн “гимнастика” булып тора. Әйтелгәндәрҙән сығып, көлөү ҡартайыуға һәм стрестарға ҡаршы ҡиммәтле дарыу ул, тип раҫлай алабыҙ. Иң мөһиме, уның өсөн аҡса түләргә кәрәкмәй.
Ғалимдар әйтеүенсә көлөү кәйефте күтәреүҙән тыш, төрлө сир-сырхауҙан да аялай. Был мәлдә организмда ауыртыуҙы баҫа торған матдәләр барлыҡҡа килә. Өҫтәүенә ысын күңелдән көлөү позитив тойғоларҙы тергеҙә, шулай уҡ кешеләр араһында бәйләнеш булдырырға ярҙам итә.
Көлөү бөтә органдарҙың функцияһына ыңғай тәьҫир итә. Мәҫәлән, көлгәндә ғәҙәттәге бер литр һауа урынына литр ярым һауа һулайбыҙ. Тимәк, организм кислород менән көслөрәк һәм тиҙерәк туйына. Тын алыу, йөрәк ҡыҫҡарыу йышлығы яҡшыра, ваҡытлыса артериаль ҡан баҫымы күтәрелә. Һөҙөмтәлә ҡан тамырҙар буйлап шәберәк йөрөй башлай, һәм организм кислород менән нығыраҡ байый. Көлгәндә ҡабырғалар һәм ҡорһаҡ мускулдары хәрәкәткә килә, ҡорһаҡтан йөрәк йүнәлешенә табан ҡан әйләнеше яҡшыра, бит мускулдары әүҙемләшә. Өҫтәүенә организмда эндорфиндар, йәғни бәхет гормондары етештереү арта. Был матдәләр теш, баш һәм мускулдар ауыртыуын баҫыуға һәләтле. Көлөү тәнде йомшарта, көсөргәнеште һәм стресты бөтөрә. Ғалимдар иҫәпләүенсә, ун минут дауамында көлөү 50 килокалорияны яндырыуға булыша.
Ғөмүмән, шатлыҡ тойғоһо ауыртыныуҙы кәметә һәм уңайһыҙлыҡтарҙы еңелерәк кисерергә ярҙам итә. Бәхет гормондары ауыртыуҙы баҫыусы тәбиғи матдә кеүек тәьҫир итеп, еңелсә эйфория тыуҙырыуға һәләтле. Инфаркттарҙы һәм башҡа кардиологик проблемаларҙы иҫкәртеү өсөн дә файҙалы, баш мейеһе эшмәкәрлеген яҡшырта, яңы нейрондар барлыҡҡа килеүенә булыша, ти белгестәр.
Шуныһы ҡыҙыҡ, тойғоларҙың төрлө төрҙәре баш мейеһенең төрлө өлөштәрен ҡуҙғыта. Мәҫәлән, шаяртыу ҡатыш еңелсә юмор менән әсе көлөүҙең тәьҫире төрлөсә. Әммә икеһе лә мейе өсөн “гимнастика” булып тора. Әйтелгәндәрҙән сығып, көлөү ҡартайыуға һәм стрестарға ҡаршы ҡиммәтле дарыу ул, тип раҫлай алабыҙ. Иң мөһиме, уның өсөн аҡса түләргә кәрәкмәй.
Автор: Динә АРЫҪЛАНОВА.
