Ураҙа һабаҡтары

“Иман” махсус битенең үткән сығарылышында Рамаҙан айына бәйле ҡағиҙәләр тураһында бәйән иткәйнек. Ошо һабаҡты дауам итеп, ураҙаның шарттарын хәтергә төшөрәйек.

1. Сәхәр мәлен иртәнге на­маҙға аҙан әйтелгәнгә тиклем дауам итергә кәңәш ителә, йәғни ашауҙы мөмкин тиклем аҙаҡҡа ҡалдырырға кәрәк. “Сәхәрҙе ҡалдырмағыҙ, унда һеҙҙең өсөн бәрәкәт бар”, – тигән пәйғәм­бә­ребеҙ Мөхәммәт ғәләйһис-сәләм.

2. Ифтар ҡылыуҙы (ауыҙ асыуҙы) иһә ашыҡтырырға кә­рәк. Был хаҡта ла Пәйғәмбәре­беҙҙең хәҙистәрендә әйтелә. “Әҙәм балалары ифтар ҡылырға ашыҡһа, бәрәкәттә булыр”, – тиелә унда. Йәнә шундай кәңәш бирелә: “Пәйғәмбәребеҙ аҡшам намаҙы алдынан финик емеш­тәре менән ифтар ҡылыр ине. Улар булмаһа – бер нисә йотом һыу менән”.

3. Ураҙа тотҡан кеше ғәйбәт һөйләү, әшәке һүҙҙәр ҡулланыу, алдашыу кеүек барлыҡ килеш­мәгән эштәрҙән йыраҡ булырға тейеш, юғиһә уға әлеге ғәмәле өсөн сауап булмаясаҡ. “Кем Рамаҙанда алдаҡ һүҙ һөйләүҙән, ҡырын эштәрҙән туҡтамай, Аллаһҡа уның ашап-эсеүҙән баш тартыуы кәрәк түгел”, – тигән Пәйғәмбәребеҙ. Икенсе бер хәҙистә: “Шулай ҙа булыуы ихтимал: ураҙа тотҡан кеше ас йөрөүҙән башҡа бер нәмәгә лә өлгәшмәҫ”, – тиелә. Шул уҡ ваҡытта ураҙаны күрәләтә ҡалдырыу – бихисап тапҡырға ауырыраҡ гонаһ.

4. Рамаҙан айында телеви­зорҙан “күңелле” шоуҙар ҡарау, дингә ҡағылышы булмаған кисәләрҙә ҡатнашыу, сәбәпһеҙгә урам ҡыҙырыу, бер нәмә эш­ләмәй көндәр буйы йоҡлап ятыу тыйыла.

5. Бер кемгә лә үҙегеҙҙән көлөүгә, һеҙҙе кирегә ҡотортоуға мөмкинлек бирмәгеҙ. “Кемдер уға һөжүм итһә йә мыҫҡыллап маташһа, ул: “Мин – ураҙала!” – тип әйтһен”, – тигән Пәйғәм­бәребеҙ. Бының маҡсаты – һәр кемгә изге ай тураһында иҫләтеү, иҫкәртеү. Ғөмүмән, үҙ-үҙеңде ҡулда тотоу, тыныс булыу – барлыҡ әҙәм заттары өсөн бик мөһим, күркәм сифат.

6. Сәхәрҙә һәм ифтарҙа бик күп ашауҙан һаҡланырға кәрәк. “Әҙәм балаһы үҙ ҡарынынан да яманыраҡ һауыт тултырмай”, – тигән Пәйғәмбәребеҙ. Аҡыллы кеше ашау өсөн йәшәмәй, ә йәшәү өсөн ашай. Әммә ҡайһы берәүҙәр Рамаҙан айы дауамында аҙыҡ бешереүҙә бөтөн сиктәрҙе уҙғарып ебәрә. Хатта был эште сәнғәткә әйләндереп ебәрәләр. Өҙлөкһөҙ аҙыҡ әҙерләгән хужа­бикәләрҙең Аллаһ Тәғәләне иҫкә алыуға ла ваҡыты ҡалмауы ихтимал. Бүтән айҙар менән сағыш­тырғанда, ризыҡҡа күберәк аҡса сарыф итеү ҙә күҙәтелә. Һөҙөмтәлә ураҙаның ашҡаҙан-эсәк ауырыуҙары, һимереү осорона әүерелеүе бар. Ошондай хатаға юл ҡуймау зарур.

7. Йомартлыҡ күрһәтегеҙ: башҡаларға белем таратығыҙ, аҡсалата ярҙам итегеҙ, биләгән вазифағыҙҙан йә физик көсө­гөҙҙән бүтәндәргә мөмкин тиклем файҙа килтерегеҙ, кешеләр менән аралашҡанда әҙәпле, иғтибарлы булығыҙ. Был йәһәттән иң ҙур өлгө – пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәт ғәләйһис-сәләм. “Аллаһ рәсүле кешеләр араһында иң йомарты булды, бигерәк тә Рамаҙан айында” тиелә хаҡ хәҙистәрҙә.

8. Ураҙа тотоу менән мохтаж кешене ашатыуҙы бергә ҡушыу – Йәннәткә лайыҡ булыуҙың ышаныслы сараларының береһе. Пәйғәмбәребеҙ шулай уҡ: “Кем ураҙа тотоусыға ифтар ҡылыр­лыҡ аҙыҡ биргән, ул ошо ураҙа тотоусы кеүек үк сауап аласаҡ, саҡ ҡына ла кәм түгел”, – тигән.

“Ураҙаға ҡағылышлы
70 төп ҡағиҙә” китабынан.